Automatic Speech Recognition (ASR) er tækni sem umbreytir töluðum orðum í texta. ASR getur haft veigamikil áhrif í kennslustofunni og breytt því hvernig við nálgumst fyrirlestra. Með því að nýta ASR til að umrita fyrirlestra og umræður sem eiga sér stað í kennslustofunni geta kennarar veitt nemendum skrifleg afrit af því sem fram kom. Þetta skapar jafnframt tækifæri til að draga saman efni fyrirlestra og skila nemendum yfirliti yfir lykilatriði og helstu umræðuefni, á einfaldan og skilvirkan hátt.(Jacob, 2023)

Glósutaka: afritun fremur en nám
Það er aldagömul námstækni að mæta í kennslustofu með blað og blýant, setjast niður og reyna að skrifa hjá sér allt sem kennarinn segir og setur upp á töflu. Markmiðið er oftast prófundirbúningur, þar sem nemendur lesa yfir glósurnar, oft án skýrs samhengis, og vona að spurningar á prófi líkist því sem þeir skráðu hjá sér.

Sú aðferð sem hér er lýst þjálfar þó í raun aðra og óæskilegri hæfni. Í stað þess að styðja við raunverulegan skilning á efninu leggur hún áherslu á afritun og endurheimt fremur en nám. Afleiðingin getur verið sú að dýrmætur tími í kennslustofunni fari í að skrifa niður efni orðrétt, á kostnað þess að hugsa gagnrýnið, spyrja spurninga, taka þátt í umræðum og mynda sameiginlegan skilning með kennara og samnemendum (Gjerde, n.d.).

Rannsóknir hafa ítrekað sýnt að virk þátttaka og umræða um námsefni eykur skilning og dýpt náms, þar sem nemendur tengja nýjar upplýsingar við fyrri þekkingu og vinna með efnið á merkingarbæran hátt.

Með aðstoð ASR-tækni gefst tækifæri til að leggja blýantana til hliðar og einbeita sér að þátttöku í kennslustundinni. Nemendur fá þá aukið svigrúm til að vera forvitnir, spyrja spurninga og taka virkan þátt, vissir um að til sé skriflegt afrit af fyrirlestrinum sem hægt er að nýta síðar til upprifjunar og dýpkunar á efninu. Eftir kennslustund geta nemendur farið yfir textaafritið, metið eigin skilning á efninu og lagt aukna áherslu á þau atriði þar sem skilningur reyndist lakari.

Tal-í-texta styður við margbreytileika nemendahóps
Nemendahópar eru fjölbreyttir og samanstanda af einstaklingum með ólíkan bakgrunn, mismunandi styrkleika og veikleika. Það getur reynst krefjandi að fylgja fyrirlestri og halda öllum upplýsingum til haga í rauntíma af margvíslegum ástæðum, sérstaklega fyrir nemendur með annað tungumál að móðurmáli en kennt er á.

ASR-tækni getur í því samhengi reynst sérstaklega gagnleg, þar sem hún veitir þessum nemendum aðgang að skriflegu efni samhliða kennslu. Með því að hafa tiltækt textaafrit af því efni sem farið er yfir fá nemendur aukið svigrúm til að vinna úr efninu á sínum hraða, rifja upp hugtök og tengja nýja þekkingu við fyrri skilning.

Fjölmargir nemendahópar njóta sérstaklega góðs af notkun ASR-tækni, þar á meðal nemendur með skrifblindu eða heyrnarskerðingu, þar sem tæknin eykur aðgengi að námsefni og dregur úr hindrunum í hefðbundnu kennsluumhverfi.

ASR-tækni getur sparað tíma og fyrirhöfn
ASR-tækni er ekki einungis gagnleg fyrir nemendur, heldur getur hún einnig verið afar nytsamleg fyrir kennara. Kennarar geta nýtt ASR-tækni til að halda utan um fyrirlestra sína og útbúa nákvæma skriflega skrásetningu af því sem fram fór í kennslustundum (Jacob, 2023). Jafnframt getur ASR-tækni verið notuð til að draga fram lykilhugtök, búa til sjálfvirkar spurningar út frá námsefninu og styðja við gerð námsáætlana sem byggja á innihaldi kennslunnar. Með aðstoð ASR-tækni geta kennarar því einbeitt sér í auknum mæli að flóknari þáttum námskeiðsins, persónulegri kennslu og eigin rannsóknum.

ASR-tækni ekki gallalaus
Þrátt fyrir að fyrri kaflar þessarar greinar hafi fjallað um ávinning ASR-tækni er mikilvægt að undirstrika að hún er hvorki fullkomin né hentar innleiðing hennar öllum aðstæðum. Þótt tæknin sé komin langt eru fjölmargir þættir sem geta haft neikvæð áhrif á virkni hennar. Hávaði í bakgrunni, fleiri en einn ræðumaður í einu, lélegir hljóðnemar, talgallar, hreimur og önnur framburðarfrávik geta öll ruglað greiningu kerfisins og dregið úr gæðum skriflegrar skrásetningar (Roxanne Project, n.d.). Þá skipta þjálfunargögn ASR-kerfa sköpum. Ef gögnin sem kerfið er þjálfað á eru ófullnægjandi eða ekki nægilega fjölbreytt endurspeglast það beint í gæðum útkomunnar, þar sem gæði kerfisins eru að miklu leyti háð gæðum þjálfunargagnanna.

Lokaorð
Í greininni er fjallað um notkun tal-í-texta tækni (ASR) í námsumhverfi og hvernig hún getur stuðlað að breyttri nálgun á kennslu og námi. ASR umbreytir töluðu máli í skriflegt afrit af fyrirlestrum og umræðum, sem dregur úr þörf fyrir hefðbundna glósutöku og skapar svigrúm fyrir virkari þátttöku nemenda. Með því færist áherslan frá afritun yfir í skilning, umræðu og gagnrýna hugsun, auk þess sem nemendur geta nýtt textaafrit til sjálfsmats og upprifjunar.

ASR eykur jafnframt aðgengi að námi fyrir fjölbreytta nemendahópa, þar á meðal nemendur sem læra á öðru tungumáli en móðurmáli sínu eða glíma við námsörðugleika. Tæknin getur einnig sparað kennurum tíma með því að styðja við skráningu, greiningu og skipulag námsefnis. Þrátt fyrir augljósa kosti er mikilvægt að hafa í huga að virkni ASR ræðst af tæknilegum aðstæðum og gæðum þjálfunargagna, og því þarf að vanda til verkar við innleiðingu hennar.

Höfundur: Jóhann Friðrik K. Hjaltested nemandi við Háskólann í Reykjavík

Heimildir:
Vegard Gjerde(n.d) Note-Taking during lectures: Why it Fails(And what works instead). Sótt af https://unisium.io/guides/note-taking-during-lecturesJohn Jacob(2023, 10 Janúar) The use of Speech-to-Text in the classroom. Sótt af https://exemplary.ai/blog/stt-classroomRoxanne Project(n.d)https://www.roxanne-euproject.org/news/blog/automatic-speech-recognition-setting-benefits-and-limitations