Í hinu vestræna samfélagi sem við þekkjum í dag er hraðinn sífellt að aukast. Tæknin þróast með ofsa hraða og fáir líta um öxl til að velta fyrir sér hversu langt við höfum farið á síðustu árum. Lífstíll hefur breyst mikið hjá fólki á þessum tíma, mis mikið að vitaskuld en sumir segja til hins verra á meðan aðrir segja til hins betra. Alveg sama hvort það er þá er eitt sem allir eiga sameiginlegt í þessu samfélagi og það er að borða. Fyrir fólk í samfélaginu okkar er það að borða svo sjálfsagður hlutur að sumir hugsa ekki út í það hvað þarf til þess að við getum nærst. Í þessari grein ætla ég að fara aðeins yfir hvernig matvælaiðnaðurinn er að halda í við hina miklu eftirspurn eftir mat og hvernig tæknin er að hafa áhrif á það.

Tölvutæknin snertir nánast hvern einasta þátt af matvælaiðnaðinum. Í raun meira en flestir gera sér grein fyrir, það er nánast ekkert gert nema það sé skráð einhverstaðar í tölvu ef það tengist framleiðslu á mat. Hvort sem það er nýtt pöntunarkerfi til að einfalda sölu á vörum eða sjálfvirk skurðartæki til að hraða fyrir vinnslu á kjöti þá spilar þetta allt stórann þátt.

It is widely agreed that dementia is the biggest health crisis facing the world today. Already, there are 36.6m affected globally and by 2050 it is predicted there will be 115.4m people living with dementia, most of them in the developing world. Coping with the consequences for individuals as well as societies and their care systems will be challenging. It is therefore essential that the best possible care is provided, at the lowest possible cost. In the absence of a cure for dementia, there has to be greater focus on improving the care that people receive. That is where the Dementia Services Development Centre (DSDC), based at the University of Stirling in Scotland, comes in.

Jafnrétti kynjanna í tækni og vísindum er mikilvægur hluti af ábyrgð vísindasamfélagsins. Háskólinn í Reykjavík hefur frá stofnun beitt sér fyrir uppbyggingu tæknimenntunar á Íslandi, meðal annars með aðkomu að sértækum viðburðum, samstarfi um kennslu og menntun og með þátttöku í innlendum og alþjóðlegum rannsóknarverkefnum. Þá hefur háskólinn lagt áherslu á þátttöku í verkefnum þar sem kynjasjónarmið í tækni og vísindum eru í forgrunni. „Það er von okkar að með því að vinna þessi verkefni í nánu samstarfi við helstu hagsmunaaðila á Íslandi, bæði innan og utan menntakerfisins, munum við stuðla að aukinni meðvitund um kynjasjónarmið í menntun og rannsóknum á háskólastigi og þá sér í lagi í tækni og vísindagreinum,“ segir Kristine Helen Falgren, fulltrúi atvinnu- og iðnaðartengsla í HR.

Mikið er talað um nýsköpun og oftar en ekki í tengslum við frumkvöðla eða sprotafyrirtæki. Á sama tíma  hefur verið skrifað töluvert um hvernig fyrirtæki eru að breytast úr framleiðslu fyrirtækjum í þjónustufyrirtæki í þekkingarfyrirtæki og nú er nýsköpun það sem koma skal. Augljóslega þurfa fyrirtæki að líta á nýsköpun sem tækifæri til aðgreiningar á markaði. Markaði sem í dag er oftar en ekki afmarkaður af internetinu frekar en landfræðilegum þáttum. Með skynsamlegri nýtingu á nýsköpun þá geta skapast miklir möguleikar.  

Using computer-generated room settings, evidence-based design points are highlighted, and information presented in ‘tip’ form by scrolling across information points on the screen. Many of these tips are deceptively simple – maximise light levels, employ colour contrast to aid navigation, create clear sightlines to facilities such as toilets, use familiar fitments such as old-fashioned taps, and position understandable signage at an accessible height.

Viðtekið er að vefsíður á Netinu noti Http staðalinn til þess að miðla efni til notenda sinna en að Https sé sett upp til hliðar við annað efni ef boðið er uppá læstar síður á borð við netbanka, síður sem taka á móti kreditkortaupplýsingum, innskráningum eða öðru viðkvæmu efni. Https er skammstöfun fyrir Hypertext Transfer Protocol Secure og er blanda tveggja staðla Http og SSL/TLS sem í stuttu máli dulkóðar samskiptin sem eiga sér stað á milli vefmiðlara og vefþjóns.

Hvað er merkilegt við 9. september?

Samkvæmt aðalnámskrá grunnskólanna eiga nemendur í 10. bekk að geta „nýtt hugbúnað við forritun og miðlun þekkingar á fjölbreyttan og skapandi hátt.“ Til þess að ná þessu markmiði fá þeir 80 mínútur á viku í upplýsinga- og tæknimenntun. Þá fá allar aðrar námsgreinirnar yfir 340 mínútur hver á viku. Þannig fær tæknimenntunin 2,68% af vikulegum kennslutíma. Aðalnámskráin lýsir upplýsinga- og tæknimenntuninni svo: „Undir þetta heyrir m.a. miðlamennt, skólasafnsfræði, tölvunotkun og upplýsinga- og samskiptatækni. [1] Hér er ekki minnst á forritun en samt sem áður eiga nemendur við lok 10. bekkjar að geta „nýtt hugbúnað við forritun“. Í aðalnámskránni er þar að auki sér kafli um upplýsinga- og tæknimennt. Í þeim kafla er ekki minnst á forritunarkennslu sem slíka heldur einungis þá staðreynd að nemandi í 10. bekk eigi að geta forritað. Hvernig hann á að læra það er hulin ráðgáta. Markmið námskránnar eru skýr en hvernig á að ná þeim er heldur erfiðara að sjá.

Í þessari grein verður gerð stutt grein fyrir máltækni og hver staða hennar er á Íslandi. Í annarri grein, sem mun birtast í næstu útgáfu Tölvumála (1. tbl., 38. árgangur), verður sagt frá margvíslegum íslenskum málföngum.

Nýyrðið máltækni er þýðing á enska heitinu language technology. Máltækni vísar til hvers kyns samvinnu tungumáls og tölvutækni í þeim tilgangi að hanna eða útbúa hugbúnað eða tæki sem nýtast mönnum í starfi eða leik. Þessi samvinna felst annars vegar í notkun tölvutækninnar í þágu tungumálsins og hins vegar í notkun tungumálsins innan tölvutækninnar.

Netumferð á farsímakerfi fór árið 2009 í fyrsta skiptið fram yfir umferð símtala. Það er talið að til ársins 2020 muni eftirspurn eftir stafrænu efni aukast 30-falt. Fleiri og fleiri kaupa tæki sem krefjast mikillar bandbreiddar og til að halda í við þróunina  þurfti að búa til eitthvað nýtt. Fjórða kynslóð farsímakerfa er afkvæmið. Snjallsímarnir eru í raun nokkuð heimskir ef þeir hafa ekki nettenginguna til að nærast á stafrænu fóðri. Þrátt fyrir að 3G tæknin geti veitt nokkuð góða tengingu að þá hefur hún ekki alveg náð að skila traustu þráðlausu netsambandi hvar og hvenær sem er.

En hvað er 4G? Hvað hefur 4G umfram 3G? Hvað aðgreinir svo 4G frá 2G tækninni sem var aðallega hugsuð fyrir símtöl? Svarið er ekki eins einfalt og í fyrstu mætti ætla. 4G heimurinn er stór, tæknilegur og oft og tíðum nokkuð frjálslega skilgreindur. Menn eiga það til að kasta á milli sín allskonar skammstöfunum og mælieiningum. Vonandi munu þessi orð varpa einhverju smá ljósi á þetta allt saman og í leiðinni sýna hvernig kastljósinu mun í auknum mæli verða beint að 4G sem lausn að þráðlausu breiðbandi.