
Skil á efni
Leita í vefútgáfu Tölvumála
Um Tölvumál
Tölvumál - tímarit Skýrslutæknifélags Íslands er óháð tímarit um tölvutækni og hefur verið gefið út frá árinu 1976.
Vefútgáfa Tölvumála birtir vikulega nýja grein á vef Ský og árlega er gefið út veglegt prentað tímarit undir nafninu "Tölvumál" þar sem fjallað er um tölvutækni frá ýmsum sjónarhornum og er þema blaðsins jafnan valið snemma árs og útgáfa að hausti.
Ritnefnd Ský sér um að afla efni í Tölvumál og geta allir sem áhuga hafa sent inn efni.
Auglýsingar eru alls staðar, í sjónvarpi, útvarpi, á auglýsingaskiltum og samfélagsmiðlum og eru óumflýjanlegur hluti af daglegu lífi okkar. Þær hafa dulið vald til að hafa áhrif á hugsanir eða tilfinningar, vald sem getur haft áhrif á ákvarðanatöku. Samkvæmt rannsókn sem var gerð árið 2015 í Englandi sér meðal einstaklingur á milli 4.000 til 10.000 auglýsingar á dag og þótt að flestar þessar auglýsingar séu hunsaðar af neytendum, þá geta þær samt haft áhrif og jafnvel sest að í undirmeðvitund okkar og skapað vörumerkjavitund (Marshall, 2015). Rannsókn frá árinu 2014 sýnir að neytendur eru líklegri til að kaupa vöru ef þeir kannast við vörumerkið (Bonney, 2014).
Gervigreind hefur verið skilgreind sem „hugbúnaður í tölvum eða vélum forritaður til að gera hluti sem venjulega þarf greind manneskjunnar til, eins og nám og rökhugsun“ (Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins, 2022, bls. 10). Gervigreind hefur verið hluti af daglegu lífi okkar síðastliðin ár, yfirleitt án þess að við gerum okkur grein fyrir því.
Fyrr á þessu ári birtist grein eftir mig á vef Tölvumála sem bar heitið „Hagnýting gagna með hjálp ChatGPT - Gagnsemi eða skaðsemi í notkun” þar sem ég fjallaði um ákveðna áhættu af notkun ChatGPT sem velta þarf fyrir sér áður en nýting á henni hefst. Sú áhætta felst fyrst og fremst í þeirri staðreynd að viðkvæm gögn geta lekið úr gagnagrunnum yfir í stórar gervigreindir á borð við ChatGPT og í mörgum tilfellum án þess að fólk geri sér grein fyrir slíkum alvarleika. Hér verður hins vegar skoðuð önnur og alvarlegri áhætta sem skapast af óvandaðri og/eða rangri notkun gervigreindar og snýr hún að uppbyggingu, þjálfun og notkun líkana sem og að gögnunum sjálfum.
Sérsniðnar námsleiðir til að styrkja nemendur mynd fylgir Gervigreind (AI) hefur verið að ryðja sér rúms í samfélaginu og mesta athyglin verið á ýmsum atvinnugreinum þar sem tækifæri liggja. Tæknirisar heimsins hafa fjárfest gríðarlegum fjárhæðum í þróun tækninnar. En tækifærin eru ekki einangruð við rekstur fyrirtækja. Menntun og kennsla eru svið sem gervigreind getur haft mikil áhrif á til framtíðar.
Vísindarannsóknir hafa lengi verið álitnar karlkyns vettvangur þar sem sögulegir og samfélagslegir þættir hafa dregið úr þátttöku kvenna. Hins vegar höfum við orðið vitni að verulegum breytingum á síðustu áratugum þar sem fleiri og fleiri konur hafa unnið að tímamótaframlögum til ýmissa vísindagreina.
Viðtal við Lilju Dögg Alfreðsdóttur, menningar- og ferðamálaráðherra, um höfundaréttarmál og reglugerðir í tengslum við gervigreind.
Viðtal við Áslaugu Örnu Sigurbjörnsdóttur, háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, um framþróun og menntun í gervigreindarheimi.
Tækni hefur þá möguleika að breyta því hvernig við horfum á kennsluaðferðir, þessar breytingar eru að eiga sér stað akkúrat núna og verða möguleikarnir fleiri með hverjum deginum. Skólar nýta sér þessa tækni til að auðvelda aðgengi fyrir nemendur að námi, auðvelda nemendum að eiga í sambandi við hvort annað og einnig til að skoða sögulega atburði og staði meðan þeir sitja í stól heima hjá sér. Þá er ég að tala um möguleika sýndarveruleika í kennslu og mun það vera aðal viðfangsefnið í þessari grein.
Hádegisfundur Ský sem haldinn var 6. desember bar heitið „10 Gig og hvað?“. Fjallað var um þá staðreynd að sá nethraði sem heimili komast í núna er er orðinn 10 Gig og spurningin sem vaknar er hvort slíkur hraði sé virkilega nauðsynlegur. Sessunautar mínir frá Nova upplýstu að þessi hraði gæti t.d. nýst heilum hópi gesta á Þjóðhátíð. Fimm fyrirlesara frá ýmsum sviðum gagnamiðlunar á Íslandi fjölluð um og fóru yfir þróunina sem orðið hefur og hvert stefnir nú. Fundarstjóri var Dolores Rós Valencia frá Ljósleiðaranum.